Từ thực địa Việt Nam đến cộng đồng dịch tễ học thực địa toàn cầu!
Điều tra để không bỏ sót: Câu chuyện từ cuộc điều tra ổ dịch tay chân miệng của học viên FETP Việt Nam
“Ngày đầu tiên bước vào trường mầm non, chúng tôi hiểu rằng một ổ dịch ngoài thực địa luôn có thể phức tạp hơn rất nhiều so với những gì được phản ánh trên hệ thống báo cáo. Tuy nhiên, chỉ khi trực tiếp rà soát hồ sơ, phỏng vấn giáo viên, phụ huynh và đi từng hộ gia đình để tìm kiếm ca bệnh, chúng tôi mới thực sự cảm nhận được khoảng cách giữa số liệu báo cáo và thực tế. Có những trẻ đã mắc bệnh nhưng chưa từng xuất hiện trong hệ thống giám sát. Chính những trải nghiệm tại thực địa giúp chúng tôi hiểu rằng công việc của một nhà dịch tễ học không chỉ dừng lại ở việc phân tích những ca bệnh đã được ghi nhận, mà còn phải chủ động tìm kiếm những ca bệnh đã bị bỏ sót để kiểm soát ổ dịch một cách hiệu quả.”
—Học viên Khóa Đào tạo Dịch tễ học thực địa trung hạn 6 (FETP IC6)
Tháng 5 năm 2026, 14 học viên Khóa đào tạo Dịch tễ học thực địa IC6 cùng các giảng viên, CDC Hoa Kỳ và Viện Pasteur TPHCM đã phối hợp với cơ quan y tế địa phương tiến hành điều tra một ổ dịch tay chân miệng lớn, kéo dài tại một trường mầm non trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Ban đầu, ổ dịch được ghi nhận với 22 ca bệnh được báo cáo, qua điều tra thực địa, nhóm nhận thất quy mô ổ dịch lớn hơn rất nhiều.
Trong tám ngày liên tiếp tại thực địa, nhóm điều tra làm việc trong điều kiện thời tiết nắng nóng liên tục lên tới 40°C, trực tiếp rà soát hồ sơ tại trường học và Trạm Y tế, phỏng vấn giáo viên và người chăm sóc trẻ, khám sàng lọc, triển khai tìm kiếm ca bệnh chủ động tại trường học cũng như các hộ gia đình trong bán kính 100 mét quanh nhà bệnh nhân, đồng thời hỗ trợ lấy mẫu xét nghiệm. Thay vì chỉ dựa vào hệ thống giám sát thường quy, nhóm đã chủ động tìm kiếm những “mảnh ghép còn thiếu” của ổ dịch.
Cuộc điều tra đã phát hiện thêm 17 ca bệnh chưa được báo cáo, nâng tổng số ca mắc từ 22 lên 39 trường hợp, giúp ngành y tế địa phương đánh giá đầy đủ hơn quy mô ổ dịch và triển khai kịp thời các biện pháp phòng, chống dịch. Những bằng chứng từ cuộc điều tra đã góp phần kiểm soát nguồn lây và hỗ trợ địa phương kết thúc ổ dịch. Đối với các học viên, đây là cơ hội vận dụng kiến thức dịch tễ học thực địa vào thực tiễn, từ tìm kiếm ca bệnh, điều tra ổ dịch đến phối hợp với y tế địa phương. Trải nghiệm này giúp các học viên hiểu rằng giá trị của dịch tễ học thực địa không chỉ nằm ở việc phát hiện ca bệnh mà còn ở việc tạo ra bằng chứng để hành động, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Dịch tễ học thực địa thường diễn ra lặng lẽ phía sau hậu trường. Người dân hiếm khi nhìn thấy những giờ làm việc miệt mài để rà soát hồ sơ, gõ cửa từng nhà, phỏng vấn các gia đình và xác minh từng thông tin. Nhưng chính những công việc thầm lặng ấy đã giúp phát hiện những “mảnh ghép còn thiếu” của ổ dịch, tạo cơ sở để triển khai kịp thời các biện pháp y tế công cộng nhằm bảo vệ trẻ em và ngăn chặn dịch bệnh tiếp tục lây lan. Đôi khi, những ca bệnh quan trọng nhất không phải là những ca đã được báo cáo, mà là những ca vẫn đang chờ được tìm thấy.
Chúc mừng các học viên IC6! Một câu chuyện từ Việt Nam đã được lan tỏa tới cộng đồng Dịch tễ học Thực địa trên toàn thế giới.
Mời mọi người cùng đọc và chia sẻ câu chuyện của các học viên FETP Việt Nam trên TEPHINET!
17 Lượt xem